Wat is koosjer?

Deze week krijgen wij onze Joodse familie op bezoek, dus we hebben in Amsterdam wat speciale koosjere producten voor hen gehaald. In het Jodendom heb je allerlei speciale regels voor het bereiden van voedsel. Orthodoxe Joden eten daarom alleen bewerkte producten die in samenwerking met Joodse mensen zijn gemaakt en/of door een rabbi zijn gecertificeerd als koosjer. Koosjer wil zeggen, geoorloofd voor Joodse mensen.

Producten met een koosjer-certificaat zijn te herkennen aan een speciaal stempel of labeltje op de verpakking. In Nederland ontbreken deze labeltjes vaak, en moet je dus een speciale lijst raadplegen om te weten welke producten koosjer zijn. Heel veel koosjere producten zijn gelukkig ook veganistisch, dus we kunnen met de hele familie gezellig lekker samen eten.

De buit

Zoals je op de foto kunt zien vonden we heel veel leuke producten bij de Joodse winkels in Amsterdam! Onder andere vegan sprits, fourré koeken, smarties, gummibeertjes, jelly beans, kleurendrop en gewone drop. We hadden nog wel meer mee kunnen nemen en we hebben niet eens alle producten bekeken, want we hadden al veel te veel zoetigheid. Behalve het snoep kochten we ook nog een potje basilicum pesto zonder kaas. We zagen zelfs vegan roomkaas van Tofutti liggen in de koeling.

Hoezo koosjer en vegan?

Om te begrijpen waarom veel koosjere producten ook vegan zijn, moet je eerst iets weten over de Joodse voedselwetten. Joden eten geen insecten, varkens en dieren die niet op koosjere wijze geslacht zijn. Karmijnrood, schellak, e-nummers met dierlijke vetten en de meeste soorten gelatine worden dus streng vermeden. Een andere belangrijke regel is, dat je geen melk en vlees in dezelfde maaltijd mag eten. Bij een vleesmaaltijd wordt dus geen pudding, cake of koffie met melk geserveerd. In Joodse specialiteitenwinkels vind je daarom veel producten zonder melk.

Voedingsmiddelen die geen melkkost of vleeskost zijn en die dus bij elke maaltijd kunnen worden gebruikt, zijn aangeduid als 'parve' of 'pareve'. Hierbij wordt ook rekening gehouden met kleine hoeveelheden dierlijke stof, zoals die in e-nummers. Wanneer je als veganist in een koosjere winkel bent, is het dus de moeite waard om goed naar de parve producten te kijken. Let wel op, want niet alle parve ingrediënten zijn vegan! Behalve plantaardige ingrediënten worden ook vis (vis-gelatine!), eieren, en honing als parve beschouwd. Je moet dus nog steeds goed de ingrediënten lezen. Toch is er een aardige kans dat je een paar leuke vegan producten tegenkomt die je nergens anders kunt kopen.

Waar te koop?

David en ik gingen dit keer naar Mouwes op de Kastelenstraat in Amsterdam. Een kleine winkel met uitgebreid assortiment en een hele aardige uitbater. Hij kon ons niet vertellen welke van zijn producten veganistisch waren, maar we mochten uitgebreid rondkijken en van alles de ingrediënten lezen, ook van de koekjes in het schap achter de toonbank.

In de Kastelenstraat en omgeving zitten nog veel meer winkels met koosjere producten, onder andere David's corner, maar ook supermarkten van Jumbo, C1000 en Albert Heijn. Deze supermarkten hebben naast hun gebruikelijke assortiment veel Joodse specialiteiten die je op andere locaties niet vindt. De AH op het Gelderlandplein heeft schijnbaar het grootste aanbod, maar daar ben ik nog niet geweest. Een overzicht van al deze winkels vind je onderaan deze webpagina.

Als je dus een keer in de buurt van station Amsterdam Zuid, het Amsterdamse Bos of de Vrije universiteit bent, maak een klein uitstapje naar de Joodse buurt om wat lekkers te kopen! Je kunt er zo heen lopen of fietsen en ook met metro 51 of tram 5 ben je er snel.

Ik ben nog steeds op zoek naar creatieve manieren om alle andijvie uit onze groentetas weg te werken. In deze pasta-rolletjes met een roomvulling is hij goed op zijn plaats. Als je geen andijvie-overschot hebt kun je dit recept ook met spinazie of een andere zachte bladgroente maken.

Deze prachtige oranje cake is perfect voor Koningsdag, of voor elke andere dag dat je zin hebt in een lekker luchtige cake met een frisse smaak. De cake is heel makkelijk te maken, en alle ingrediënten komen uit de supermarkt. Pas op, want het beslag is zo lekker, dat je het misschien wel niet wilt bakken!

Verrassend lekker en makkelijk receptje voor witlof, geveganiseerd van de website van Albert Heijn.

Dit gerecht wordt vaak ‘flauwgevallen imam’ (imam bayildi) genoemd. Volgens de legende viel de imam flauw van de heerlijke smaak. Het is inderdaad een heel smakelijk gerecht dat je zo op een feestje zou kunnen serveren. Het is wel een echt slow food recept, dus niet geschikt als je haast hebt.

Witte bonenhummus vind ik bijna nog lekkerder dan hummus van kikkererwten. Het is heerlijk romig, en door de zachte smaak van de bonen komen de andere smaakmakers extra goed tot hun recht. De kruidige geroosterde stukjes pita zijn heerlijk om erin te dippen.

Er zaten mooie wit-roze knolraapjes in onze groentetas en ik had zin om daar eens wat ouderwetse boerenkost van te maken. Dit is een heel eenvoudig en lekker snel recept, met een onverwachte heerlijk complexe smaak. De licht-bittere knolraap combineert fantastisch met de zoete gekaramelliseerde ui.

Wist je dat je de groene blaadjes die aan je radijsjes zitten ook kunt eten? Het is een heerlijke bladgroente met een geheel eigen licht peper-achtige smaak. Serveer het gesauteerde radijsgroen bij een Japanse of Chinese maaltijd, of gewoon bij de Hollandse aardappels met vleesvervanger.

Lekker frisse salade met typische wintergroente zoals koolraap, wortel, rode kool en appel. Brengt de lente een stapje dichterbij!

Door alle tahin en sesamzaadjes die erin zitten, zijn deze muffins kleine calciumkampioenen. Ze zijn ook nog eens erg lekker. Ideaal voor een snel ontbijtje of een gezond tussendoortje dus!