Gezond eten, zonder angst?

door onder Voedingsadvies
Kenmerken: 
Gezond eten, zonder angst

Ik zie regelmatig cliënten en mensen op internet die bang zijn om bepaalde 'ongezonde' producten te eten. Denk bijvoorbeeld aan e-nummers, soja, gluten, zoetmiddelen of suiker. Ik word daar een beetje verdrietig van. Het is natuurlijk goed om gezond te eten, maar deze mensen hebben zich onnodig bang laten maken. Veel van deze producten zijn namelijk helemaal niet ongezond. In dit artikeltje vertel ik hoe je eenvoudig en lekker gezond kunt eten, zonder angst. Bij elk onderwerp kun je de linkjes aanklikken naar wetenschappelijk onderbouwde informatie als je er meer over wilt weten.

De basis

Er wordt vaak heel ingewikkeld gedaan over gezond eten, maar de basis is simpel.

1. Groente, fruit, volkoren graan, peulvruchten en noten zijn gezond. Laat een groot deel van je voeding uit deze minimaal bewerkte producten bestaan.

2. Voor calcium is het belangrijk om dagelijks (plantaardige) melk en/of tofu en donkergroene bladgroentes te gebruiken.

3. Als je geen of weinig dierlijke producten eet is het belangrijk om een B12 supplement te nemen. Ook kun je vitamine D en algenolie voor omega 3 nemen. Als je gevarieerd eet heb je geen multivitamine nodig.

4. Eet niet te veel of te weinig. Als je meer calorieën eet dan je lichaam verbrandt, kom je aan. Als je minder eet dan je verbrandt, val je af.

5. Je hoeft niet biologisch, e-nummervrij, suikervrij of andere vormen van 'vrij' te eten. Deze dingen leveren voor de meeste mensen geen bewezen gezondheidsvoordeel op.

Laat je niet gek maken

Op internet en in boeken staat helaas heel veel bangmakerij over allerlei producten, zoals soja, gluten, 'ingrediënten die je niet kunt uitspreken', e-nummers, gistextract, GMO's, magnetrons, reguliere landbouw en gifstoffen. Vaak komt deze informatie van dieetgoeroes of fabrikanten die je hun product willen verkopen, of het het is geschreven door mensen die zelf bang gemaakt zijn en nu de bangmakerij doorgeven aan jou. Ook sommige organisaties zoals Foodwatch maken zich hier helaas wel eens schuldig aan.

Ja, er zijn mensen met een allergie of intolerantie voor bepaalde stoffen zoals soja-eiwit en gluten, maar voor de meesten zijn deze producten niet gevaarlijk. We zeggen toch ook niet dat pinda's ongezond zijn omdat sommige mensen pinda-allergie hebben? Wat GMO gewassen betreft, die zijn zeer waarschijnlijk veilig, moeten verplicht op de verpakking worden vermeld én zijn in Nederland vrijwel niet te koop. Niks om je zorgen over te maken.

Hetzelfde geldt voor e-nummers. Als een stof een e-nummer heeft, wil dat zeggen dat het door de Europese voedselautoriteit op veiligheid is getest. De meeste E-nummers komen ook van nature in onze voeding voor. Boekjes en apps met informatie over welke e-nummers je absoluut zou moeten vermijden zijn - je raadt het al - onnodige bangmakerij. Vaak wordt hier wetenschappelijk onderzoek om een onverantwoorde manier verdraaid, dus laat je niet gek maken.

Kleine hoeveelheden zijn niet belangrijk

Sommige mensen steken een hoop tijd, geld en energie in kleine dingetjes, zoals brood zonder e-nummers, bouillon zonder smaakversterkers, dranken met een 'goed' zoetmiddel, en groente zonder pesticiden. Hierbij gaat het echter om zulke kleine hoeveelheden van deze stofjes, dat het geen echt gezondheidsvoordeel oplevert. De stress die je krijgt van het letten op al deze kleine details, weegt vaak niet op tegen het kleine gezondheidsvoordeel (of placebo-effect) wat je hiermee kunt bereiken.

Hoe zit het met suiker en vet?

Te veel suiker en te veel vet is ongezond, met de nadruk op 'te veel'. Volledig suikervrij of vetvrij eten is onmogelijk en ook nergens voor nodig. De Wereldgezondheidsorganisatie beveelt aan om zogenaamde vrije suikers uit frisdrank, fruitsap, kristalsuiker, kokosbloesemsuiker, agavesiroop en andere populaire zoetmiddelen te beperken tot 5 à 10% van de dagelijkse energiebehoefte. Dat is ongeveer 25 tot 50 gram vrije suiker. Suikers uit heel fruit en andere onbewerkte voedingsmiddelen tellen hierbij niet mee.

Je hoeft dus niet suikervrij te eten, maar het is wel goed om producten met veel vrije suikers als extraatjes te zien, die je niet iedere dag neemt. Hetzelfde geldt voor witmeel zoals tarwebloem en producten die daarvan gemaakt zijn. Het is beter om zo veel mogelijk volkoren te kiezen, maar af en toe witmeel kan geen kwaad.

Wat vet betreft is het vooral belangrijk om niet te veel verzadigd vet te eten. Verzadigd vet zit in dierlijke producten, kokosolie, palmolie, harde margarine, chocola (cacaoboter) en koekjes. Onverzadigde vetten zoals die in noten, zaden, avocado, mayonaise en vloeibare olie zoals olijfolie en koolzaadolie zijn juist belangrijk voor de gezondheid. Let wel op dat je er niet te veel van gebruikt, want vetten zijn heel calorierijk. Je krijgt dus snel veel calorieën binnen als je vetrijk eet.

Wie kun je vertrouwen?

Het is soms moeilijk om te weten wat betrouwbare informatie is, maar het helpt om op een paar dingen te letten. Komt de informatie van een organisatie van experts (diëtisten, artsen etc.), wordt er verwezen naar wetenschappelijk onderzoek én worden er geen al te extreme uitspraken gedaan? Dan is het waarschijnlijk betrouwbaar.

Ik lees zelf graag de blogs van vegan diëtisten Lisa Steltenpool, Ginny Messina, Jack Norris en voedingsdocent Liesbeth Oerlemans. Zij geven goed onderbouwde adviezen en delen geen bangmakerij. De voedingswetenschappers van I am a foodie en hun boek 'Eet als een expert' zijn ook erg goed. Verder zoek ik regelmatig informatie op de websites van het Voedingscentrum, de Gezondheidsraad, en de Wereldgezondheidsorganisatie. Het Voedingscentrum heeft bij sommige mensen een slechte naam, maar dat is niet terecht. Ze zijn soms wat conservatief met betrekking tot plantaardig eten, maar delen verder hele goede informatie.

Laat het los!

Ik hoop dat dit artikel je helpt om wat voedselstress los te laten. Eten mag ook gewoon lekker zijn. Neem iets wat je graag lust, ga er rustig voor zitten met een kopje koffie of thee en geniet. Af en toe bewust iets 'ongezonds' eten en genieten is heel goed voor je geestelijke gesteldheid!

12 Reacties

Angelika op 20-3-2018 - 16:40

Dankjewel! Heel fijn om het zo duidelijk op een rijtje te hebben! Groet, Angelika

Martine op 20-3-2018 - 21:28

Fijn dat je er blij mee bent Angelika!

Willeke op 20-3-2018 - 20:24

Fijn om te weten dat je met dezelfde blik kijkt.. ik vroeg me wel af waarom je het niet over het belang calorieën hebt? Wat het product (goed/slecht) ook is..uiteindelijk draait het daar toch om?! Ik vind het zo jammer dat daar zo weinig aandacht voor is terwijl een goed inzicht kan zorgen voor balans. Het is niet dat ik ze altijd tel maar het is wel iets wat vaak over het hoofd wordt gezien.. het gaat om wat je oplevert en dat zijn calorieën.

Martine op 20-3-2018 - 21:32

Hoi Willeke, ik noem de calorieën wel kort, in mijn dikgedrukte punt 4 onder 'De basis'. Calorieën zijn zijn zeker belangrijk, maar gezond eten is echter meer dan calorieën tellen. Voeding levert naast calorieën vooral ook allerlei voedingsstoffen en gezondheidseffecten.

Trien op 21-3-2018 - 12:57

Hoi Martine, Bedankt voor dit artikel. Je hebt het over gezonde vetten zoals olijfolie en mayonaise, hoe sta je dan tegenover "plantaardige olie" wat vaak als ingredient aan bijvoorbeeld sausjes is toegevoegd als je het koopt in de supermarkt? Voor zover ik weet is dat vaak palmolie, raapzaadolie, sojaolie of zonnebloemolie, maar er wordt vaak van gezegd dat deze olien teveel bewerkt zijn en daarom van slechte kwaliteit etc. Wat weet jij hier verder over? Dankjewel!

Martine op 21-3-2018 - 13:36

Hoi Trien, het is tegenwoordig verplicht om op het etiket te vermelden om welk soort plantaardige olie het gaat. Meestal staat dat er tussen haakjes achter. Je kunt dus altijd zien welke olie of mengsel van oliën erin zit. Dat deze olie 'te bewerkt' zou zijn is bangmakerij. Als de olie een bewerkingsproces zoals harden heeft ondergaan moet dat er ook bij staan (en dat is niet eens per se slecht). Verder is het gewoon dezelfde olie die je in een fles in de winkel kunt kopen. Onverzadigde oliën, zoals koolzaad en zonnebloem zijn wel gezonder dan verzadigde, zoals palmolie en kokosolie.

José op 21-3-2018 - 13:49

Dank voor deze fijne blogpost ! Ik merk dat ik er zelf wel enigszins neurotisch van was geworden, inderdaad, en dit is een fijne leidraad met leuke links. Super !

Martine op 21-3-2018 - 14:07

Fijn om te horen José!

Trien op 21-3-2018 - 14:32

Nog een vraagje: hoe zit het met zout?

Martine op 27-3-2018 - 10:35

Het is goed om niet te veel zout te eten, maar ook hierover hoef je niet panisch te doen. Je lichaam heeft ook zout nodig om goed te functioneren. En in Nederland is gejodeerd zout (broodzout en Jozo) een belangrijke bron van jodium die tekorten aan deze stof tegengaat. Op de website van het Voedingscentrum kun je hier meer over lezen: http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/zout-en-natrium.aspx

Annelies op 31-3-2018 - 1:26

Hallo Martine, je moet je inderdaad niet gek laten maken, maar ik vind het artikel wel een beetje "ga maar rustig slapen gehalte hebben". Bijvoorbeeld gmo's zijn in Nederland verboden, maar als je bijvoorbeeld in Amerika bent moet je zwaar moeite doen on deze niet binnen te krijgen. Je kan volgens mij niet zomaar zeggen dat je je daar niet druk om hoeft te maken, net als landbouwgiffen. Biologische groentes eten levert een veel minder zware belasting op voor een lichaam dan gewoon de gemiddelde producten uit de supermarkten. Daar zijn inmiddels genoeg onderzoeken naar gedaan. Dus deels kan ik met je meedenken dat je geen stress van dit soort dingen moet krijgen, maar je kan een groot aantal zaken niet afdoen met dat er dieetgoeroes of fabrikanten achter zitten..... dat vind ik jammer.

Martine op 2-4-2018 - 11:36

Hoi Annelies, het doel van dit artikel is niet alleen om stress te verminderen, maar vooral ook om te laten zien dat er bij heel veel dingen echt geen reden is voor zorgen. Voor de meeste 'bangmakerij' is geen goed wetenschappelijk bewijs, wat betekent dat het grof gezegd gewoon onzin is. GMO's zijn in Nederland niet verboden, maar ze worden gewoonweg nog niet zo veel gebruikt. In de VS zijn ze daar al verder mee, en daar gaat het prima. Voordat een GMO product op de markt komt wordt het heel uitgebreid getest op veiligheid, dus je hoeft je hier echt geen zorgen over te maken. Hetzelfde geldt voor landbouwgif. Er zitten slechts heel kleine residues van landbouwgif op producten die je in de winkel kunt kopen. Er wordt veel onderzoek naar gedaan om veilige grenswaardes hiervoor vast te stellen en er worden ook regelmatig steekproeven gedaan om te controleren of producten niet boven deze grenswaardes uitkomen. Tot nu toe is er geen solide wetenschappelijke onderbouwing gevonden die laat zien dat biologische groentes minder belasting opleveren voor het lichaam. Er zijn inderdaad een paar onderzoeken die klein mogelijke gezondheidsvoordelen van biologische gewassen laten zien, maar die worden tegengesproken door nog veel meer onderzoeken waarin geen verschil werd gevonden. Volgens wetenschappelijk onderzoek komen de grootste gezondheidsvoordelen van groente, fruit, volkoren graan, peulvruchten en noten, aangevuld met supplementen voor mensen die geen dierlijke producten eten. Verder is er geen wetenschappelijke onderbouwing om als consument heel erg op andere zaken te letten, zoals biologisch en gmo. Dus nogmaals, laat je niet onnodig bang maken.

Schrijf een reactie

Vegetus gebruikt cookies om de website te optimaliseren. Lees onze Privacyverklaring voor meer informatie.